JAAP TESSELAAR | RECENSIES

Soms gebeurt het. Elke ochtend rijd ik tegen de zonsopgang in, sla bij West-Graftdijk de hoek om en wordt dan plotseling overvallen door licht: tegenlicht, strijklicht, waterlicht, zonsopgang, jacobsladders, stralenkransen, vliegtuigstrepen, en in het landschap vormen zich in dat licht   de contouren van bomen, kerken, boerderijen en heel in de verte de woontorens, de wachters van Purmerend. Onverslaanbaar. Overal is water en licht. Nooit is water ver weg, nooit kwam licht zo dichtbij. Zo gebeurt het: het ene moment zit je nog volop in je eigen wereld te suffen over dit en dat, over onrechtvaardigheid, mee- en tegenvallers, hoe stom die en die is, en hoe aantrekkelijk deze of gene en dan word je plotseling wakker geknipt uit je warrige maalstroom. Op dat moment ontvouwt de wereld zich in haar eigen naakte gedaante, zonder opsmuk in al haar pracht. Alsof een bruid haar kleed laat vallen. En dan rijd je daar, sta je daar met al je loze gedachten. Overvallen door het moment dat...

Op mijn veertiende kreeg ik van  mijn moeder een kloek boekwerk: De Tweede Grote Vier Omnibus. Naast novelles van Gerard Walschap, M.J. Brusse  en Herman Heijermans bevatte het boek een overzicht van het werk van de voor mij totaal onbekende Frans Masereel. Honderd houtsnedes, met een voorwoord van Jelle Troelstra. De houtsnedes hadden als thema De Stad en met een voorwoord van Troelstra kon het ook niet anders dan dat het stadsleven van de jaren dertig genadeloos en zinderend , in zwart –wit,  werd neergezet. Met heldere lijnen en krachtige  verhalen. Onrecht, moord, doodslag, wanhopige broeierige sex, wanhoop, rijkdom en armoe, alles kwam in die honderd prenten langs en maakte op mij als veertienjarige een verpletterende indruk. De stad was mij natuurlijk wel bekend, maar dit inkijkje in het echte rauwe leven was voor mij eng en aantrekkelijk tegelijk. Heel aantrekkelijk. En dat lag ook aan dat genadeloze zwart-wit van de houtsnedes, de hoekige vormen, ...